Agencja Konsultingu Rolniczego – Skuteczne Strategie i Nowoczesne Rozwiązania

Temat rolnictwa węglowego zyskuje na popularności w ostatnich latach; jednak stosunkowo niewielu rolników i profesjonalistów z branży potrafi jasno określić, co cały proces rzeczywiście obejmuje. Nowo powstające dobrowolne programy węglowe oraz założenia Wspólnej Polityki Rolnej UE (WPR) są często mylone. Aby lepiej zrozumieć perspektywy rolników, przeprowadziłem małą ankietę wśród dwóch polskich rolników zaangażowanych w branżę, aby dowiedzieć się, które aspekty rolnictwa węglowego są dla nich trudne do zrozumienia oraz jakie mają opinie na ten temat.

Małe badanie ankietowe:

Ankieta została rozesłana z pytaniami związanymi z rolnictwem węglowym w szerokiej grupie rolników, co zaowocowało 34 odpowiedziami. Mimo stosunkowo niewielkiej liczby respondentów, ankieta dostarczyła interesujących spostrzeżeń na temat opinii rolników na temat rolnictwa węglowego.Wśród respondentów 50% gospodarstw specjalizowało się w produkcji roślinnej, podczas gdy pozostałe 50% łączyło produkcję roślinną i zwierzęcą.Najczęstszą odpowiedzią na pytanie o wielkość gospodarstwa była powierzchnia 0-30 hektarów (23,5%), a następnie 30-60 hektarów oraz 150-300 hektarów (po 20,6%). Wszyscy respondenci zadeklarowali, że gospodarstwa były zarządzane przez nich samych lub przez ich partnerów. Jednocześnie żadne z odpowiedzi nie pochodziło od gospodarstw większych niż 500 hektarów.

Rysunek 1. Wielkość gospodarstwa respondenta.

Ankieta została rozesłana elektronicznie, głównie za pośrednictwem mediów społecznościowych, bezpośrednio do respondentów lub przez grupy tematyczne. Wśród uczestników największą grupę stanowili ludzie w wieku 18–26 lat (64,7%), a następnie osoby w wieku 26–35 lat (26,5%).

Postawy wobec programów kredytów węglowych

Odpowiedzi jakościowe i ilościowe wskazują, że rolnicy chcieliby dowiedzieć się więcej o rolnictwie węglowym, przy czym 69,7% stwierdziło, że powinno być dostępnych więcej materiałów informacyjnych na ten temat. Istnieje wyraźna potrzeba edukacji w tej dziedzinie, mimo że 47,1% respondentów deklaruje, że nie planuje przystąpienia do programów węglowych w przewidywalnej przyszłości.

Rysunek 2. Potrzeba dodatkowych materiałów informacyjnych.

W odpowiedziach na pytanie „Wyjaśnij, jak rozumiesz pojęcie kredytów węglowych”, większość odpowiedzi intuicyjnie odnosiła się do sekwestracji węgla i pojęć związanych z glebą. Wydaje się, że rolnicy rozumieją związek między rolnictwem węglowym, redukcją emisji a potencjalnymi korzyściami finansowymi wynikającymi z usuwania węgla. Jednak żadna z odpowiedzi nie wskazała poprawnie, że kredyt węglowy reprezentuje jedną tonę CO₂ równoważną zredukowaną lub usuniętą i przechowywaną w glebie.

Niektóre odpowiedzi odzwierciedlały także obawy dotyczące kar dla rolników za emisje lub odrzucały koncepcję jako „ekologiczną bzdurę”. Ogólnie wyniki ankiety sugerują ciekawość tematu i ogólnie pozytywne lub neutralne postawy. Mimo to 15,2% rolników uważa, że rolnictwo węglowe nie ma potencjału i nie warto go rozwijać, podczas gdy 38,2% mówi, że rozważyłoby przystąpienie do programów węglowych, ale brakuje im wystarczającej wiedzy na ich temat.

Jak dużo rolnicy wiedzą o kredytach węglowych?

Ankieta zawierała kilka pytań, w których rolnicy oceniali swój poziom wiedzy w skali od „1 – nic nie wiem” do „10 – wiem dużo”. Wyniki pokazują, że rolnicy czują się stosunkowo pewnie w swojej wiedzy na temat metod agronomicznych sekwestracji węgla w glebie oraz praktyk redukujących emisje w operacjach rolniczych.

Średni wynik wiedzy na temat metod sekwestracji węgla wyniósł 5,3 (mediana 6,5), podczas gdy dla praktyk redukujących emisje średni wynik wyniósł 5,9 (mediana 7). Interesujące jest porównanie tych wyników z odpowiedzią na pytanie „Wiem, które główne nakłady produkcyjne są brane pod uwagę przy obliczaniu śladu węglowego”, gdzie średni wynik wyniósł 4,1 (mediana 4).

Dodatkowo, rolnicy nie są pewni, jakie działania powinni podjąć w swoich gospodarstwach, aby wygenerować jak najwięcej kredytów węglowych. Wyniki te przedstawione są w poniższej tabeli.

Tabela 1. Samoocena wiedzy rolników w wybranych obszarach

Odpowiedzi na powyższe pytania wskazują, że rolnicy czują się pewnie w stosowaniu praktyk węglowych i często są świadomi, jak prowadzić zrównoważone gospodarstwa. Jednak brakuje im wiedzy na temat tego, jak obliczany jest ślad węglowy produktów, których używają. Sugeruje to stosunkowo wysoką świadomość emisji w obrębie gospodarstwa, ale niższą świadomość emisji poza gospodarstwem. Można to interpretować analogicznie do emisji zakresu 2.

Potrzeba edukacji

Odpowiedzi respondentów wskazują, że młodsi rolnicy wykazują znaczną otwartość na zrównoważone rozwiązania, chociaż często brakuje im wystarczającej wiedzy na ten temat. Warto również zauważyć, że 91,2% respondentów ma mniej niż 35 lat, co może częściowo wyjaśniać ich otwartość na bardziej zrównoważone podejścia. Zwiększenie dostępności materiałów edukacyjnych mogłoby pozytywnie wpłynąć na postawy wobec rolnictwa węglowego.

Złożone regulacje i ograniczone zrozumienie modelu biznesowego mogą zniechęcać rolników do współpracy z firmami oferującymi programy w zakresie węgla.

Czy rolnicy są sceptyczni wobec programów węglowych?